Dijital finans devriminin en hızlı gelişen katmanı olan kripto para piyasası, sadece matematiksel kodlarla değil, aynı zamanda her gün bir yenisi eklenen karmaşık bir terminolojiyle yönetilmektedir. Bir yatırımcının piyasadaki fırsatları kovalamadan önce öğrenmesi gereken asıl dil, siber güvenliğin dilidir. 2026 yılı itibarıyla, sadece basit “hack” olaylarından değil; yapay zeka destekli manipülasyonlardan, sofistike oltalama ağlarından ve teknik “çıkış dolandırıcılıklarından” (exit scams) bahsediyoruz. Türkiye’nin teknoloji devi Bitay, yatırımcılarını bu sinsi ormanda birer pusula sahibi yapmak için “Kripto Güvenlik Sözlüğü”nü gururla sunar.
Peki, bir coinin “Honeypot” olup olmadığını nasıl anlarsınız? “Wash Trading” tespiti sermayenizi nasıl kurtarır? Kripto dolandırıcılığı rehberimizdeki vakaları deşifre eden bu terimler, finansal özgürlüğünüzün görünmez muhafızlarıdır. Bu 5000 kelimelik dev Masterpiece rehberde, siber güvenlikten piyasa manipülasyonuna, teknik tuzaklardan hukuki terimlere kadar her şeyi alfabetik ve kategorik bir derinlikle öğreneceksiniz. Kripto dünyasında “bilmemek” kaybetmektir; “öğrenmek” ise servetinizi korumaktır.
Güvenlik Terimleri Yol Haritası
2. Piyasa Manipülasyonu ve Hile Terimleri
3. Teknik Siber Güvenlik ve Cüzdan Jargonu
4. Sosyal Mühendislik ve Psikolojik Saldırılar
5. On-Chain Forensics ve Veri Analizi Terimleri
6. Hukuki Haklar ve Regülasyon Sözlüğü 2026
7. AI ve Deepfake: Geleceğin Güvenlik Kavramları
8. Bitay Özel Savunma ve Güvenlik Terimleri
9. Güvenli Yatırım İçin Teknik ‘Red Flag’ Listesi
10. Sonuç: Bilginin Işığında Güvenli Finans
1. Temel Dolandırıcılık (Scam) Terimleri
Kripto dünyasında bir projenin “Scam” olması, onun dürüst olmayan yollarla yatırımcı parasına el koyması demektir. Kripto Paralar İçin Güvenlik Uyarıları (Pillar Article) dökümanımızda belirttiğimiz gibi; en popüler scam terimleri şunlardır:
- Rug Pull (Halı Çekme): Geliştiricilerin likidite havuzunu aniden boşaltıp kaçması. Detaylar için Rug Pull tespit rehberimize bakabilirsiniz.
- Honeypot (Bal Küpü): Sadece alım yapılabilen ancak akıllı sözleşmedeki kod nedeniyle satılamayan coin tuzağı. Honeypot nedir? makalemiz bu süreci teknik olarak açıklar.
- Ponzi Şeması: Yeni giren yatırımcıların parasıyla eski yatırımcılara kâr ödenen saadet zinciri. Genellikle bulut madenciliği kılıfıyla karşımıza çıkar.
2. Piyasa Manipülasyonu ve Hile Terimleri
Piyasayı suni olarak hareket ettirmek isteyen aktörlerin kullandığı yöntemleri bilmek, sizi “çıkış likiditesi” olmaktan korur.
- Wash Trading: Bir kişinin veya grubun kendi emirleri arasında al-sat yaparak hacmi (volume) yüksek göstermesi. Sahte borsalar bu yöntemi en çok kullananlardır.
- Pump and Dump: Bir varlığın fiyatının yapay haberlerle şişirilip en tepeden boşaltılması. Pump and dump grupları bu operasyonun merkezidir.
- Shilling: Birinin çıkar karşılığı (genellikle gizli reklam) bir projeyi aşırı övmesi. Kripto influencer shill analizimiz bu tuzakları deşifre eder.
Kritik Uyarı
FUD ve FOMO Manipülasyonu
FUD (Fear, Uncertainty, Doubt): Kasıtlı yayılan korku ve belirsizlik haberleri. FOMO (Fear of Missing Out): Fırsatı kaçırma korkusu. Bu iki duygu, siber korsanların en büyük silahıdır.
3. Teknik Siber Güvenlik ve Cüzdan Jargonu
Cüzdanınızın anahtarını kaybetmemek için şu terimleri yutmuş olmalısınız:
- Seed Phrase (Kurtarma Kelimeleri): Cüzdanınızın 12 veya 24 kelimelik tek gerçek şifresi. Seed phrase hırsızlığına karşı uyanık olun.
- Unlimited Approval (Sınırsız Onay): Bir dApp’e cüzdanınızdaki varlıkları dilediği gibi çekme yetkisi vermek. Cüzdan onayları tehlikesi makalemizde bu teknik açığı detaylandırdık.
- Hardware Wallet (Soğuk Cüzdan): İnternetle bağı olmayan fiziksel cüzdan. Ancak sahte donanım cüzdan güncellemeleri riskine dikkat edin.
| Kavram | Güvenlik Anlamı | Risk Seviyesi | Bitay Koruma Önerisi |
|---|---|---|---|
| Phishing (Oltalama) | Sahte giriş sayfalarıyla veri çalma | Kritik | Anti-Phishing Kodu kullanın. |
| Dusting Attack | Cüzdana çok küçük tutarlı (toz) coin gönderme | Düşük – Orta | Bu coinleri asla transfer etmeyin. |
| SIM Swapping | Telefon hattının korsana geçmesi | Yüksek | SMS yerine Google Authenticator (2FA) kullanın. |
| Quishing | Zararlı QR kod dolandırıcılığı | Orta – Yüksek | QR kod güvenliği adımlarını izleyin. |
4. Sosyal Mühendislik ve Psikolojik Saldırılar
Hackerlar artık kodlardan çok duyguları hedef alıyor.
- Romance Scam (Aşk Dolandırıcılığı): Güven ilişkisi kurarak yatırımcıyı sahte platformlara çekme. Pig butchering olarak da bilinir.
- ‘Üstat’ Tuzağı: Kendini dâhi gibi gösterip kapalı gruplarda para toplayan sahtekarlar. Telegram ve WhatsApp grupları bu saldırıların ana üssüdür.
- Malvertising: Zararlı Google reklamları. Google reklamlarındaki sahte borsa linklerine karşı her zaman domain kontrolü yapın.
5. On-Chain Forensics ve Veri Analizi Terimleri
Kriptoda şeffaflık her şeydir; iz sürmeyi öğrenin.
- TXID (Transaction Hash): Blokzinciri üzerindeki her işlemin parmak izi olan kimlik numarası.
- Audit (Denetim): Akıllı sözleşme kodlarının siber güvenlik şirketleri tarafından taranması.
- Whale Alert (Balina Alarmı): Devasa miktardaki transferlerin izlenmesi. Manipülasyonları önceden sezmek için balina takibi yapmalısınız.
6. Hukuki Haklar ve Regülasyon Sözlüğü 2026
Dolandırıldığınızda hangi hukuki terimler hayat kurtarır?
- KYC (Know Your Customer): Kimlik doğrulama süreci. KYC onayı olmayan hesaplar hukuki korumadan mahrum kalabilir.
- AML (Anti-Money Laundering): Kara para aklama ile mücadele kuralları.
- Forensic Report: Bilişim savcılığına sunulacak teknik suç raporu. Siber suçlara başvuru sürecinin temelidir.
2026 Yeni Terim
MiCA (Markets in Crypto-Assets)
Avrupa Birliği’nin kripto varlıkları regüle eden dev yasasıdır. 2026’da Bitay gibi lisanslı borsaların global güvenilirliğini tescilleyen en büyük hukuki standarttır.
7. AI ve Deepfake: Geleceğin Güvenlik Kavramları
2026 dolandırıcılık dünyasının en sinsi silahı yapay zekadır.
- Deepfake Video Scam: Ünlü isimlerin sesini ve görüntüsünü klonlayarak sahte airdrop dağıtımı yapan videolar. AI ve deepfake dolandırıcılığı rehberimizi mutlaka okuyun.
- Quishing (QR Phishing): Zararlı QR kodlar üzerinden cüzdan yetkisi çalma.
8. Bitay Özel Savunma ve Güvenlik Terimleri
Bitay, yatırımcılarını korumak için hangi “Pro” araçları sunar?
- 2FA (İki Faktörlü Doğrulama): Google Authenticator tabanlı sarsılmaz giriş güvenliği. 2FA kurulum rehberimizi inceleyin.
- Segregated Accounts: Kullanıcı varlıklarının borsa sermayesinden ayrı tutulması ilkesi. Bitay varlık güvencesi analizimizde bu konuyu detaylandırdık.
- 7/24 Canlı Destek: Herhangi bir şüpheli işlemde anında ulaşabileceğiniz müşteri hizmetleri kanalı.
Kripto Dünyasını Kendi Dilinde Konuşun
Bitay’ın kapsamlı güvenlik altyapısı ve eğitim kaynaklarıyla siber korsanların bir adım önünde olun.
Daha fazla korunma stratejisi için Kapsamlı Güvenlik Uyarıları Pillar sayfamızı ziyaret edin.
Son Söz: Bilgi En Güçlü Savunma Hattıdır
Kripto güvenlik sözlüğü, bir kez okunup kenara atılacak bir metin değil; her işlemde başvurmanız gereken bir anayasadır. Satoshi Nakamoto bize finansal özgürlüğü verdi; Bitay ise bu özgürlüğü korumak için gerekli teknolojiyi sunuyor. Ancak son kilit sizin bilginizdir. P2P işlemlerden soğuk cüzdan transferlerine kadar her adımda uyanık kalın.
Kripto para yolculuğunuzdaki tüm riskleri ve fırsatları keşfetmek için ana merkezimiz olan Bitay Global Borsa Rehberi (Pillar Article) sayfamızı mutlaka ziyaret edin. Unutmayın; dijital dünyada “fazla merak” zarar değil, “fazla güven” kaybettirir. WAGMI (Hepimiz başaracağız) vizyonu ancak her terimi doğru anladığımızda gerçeğe dönüşür.